Πώς μπορεί η τεχνολογία να κάνει τη δημόσια διοίκηση πιο ανοιχτή, πιο αποτελεσματική και κυρίως πιο κοντά στον πολίτη; Το ερώτημα βρέθηκε στο επίκεντρο της διεθνούς ενότητας του CIVITEC Interreg Europe στο 3rd Digital Beach Summit, όπου εκπρόσωποι από ευρωπαϊκές χώρες παρουσίασαν καλές πρακτικές, εμπειρίες και λύσεις για μια νέα εποχή ψηφιακής συμμετοχής και δημοκρατίας.
Η Πρέβεζα αποτέλεσε σημείο συνάντησης για τους εταίρους του ευρωπαϊκού προγράμματος, οι οποίοι βρέθηκαν στην πόλη για την ανταλλαγή καλών πρακτικών και τη σύνδεση της ψηφιακής τεχνολογίας με την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.
Το CIVITEC, στο οποίο συμμετέχουν φορείς από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, εξετάζει πώς τα ψηφιακά εργαλεία και οι συμμετοχικές διαδικασίες μπορούν να συμβάλουν σε πιο συμπεριληπτικές, διαφανείς και ανθρωποκεντρικές δημόσιες πολιτικές. Η ίδια η διοργάνωση του Digital Beach Summit αποτελεί μία από τις καλές πρακτικές που παρουσιάζονται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος.
Η γέφυρα ανάμεσα στην ευρωπαϊκή εμπειρία και την τοπική πραγματικότητα
Τη συζήτηση συντόνισε η Ιωάννα Παπαιωάννου, η οποία έθεσε στο επίκεντρο το κρίσιμο ερώτημα του πώς η ψηφιακή μετάβαση μπορεί να μετατραπεί από τεχνολογική δυνατότητα σε ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων.
Με στοχευμένες ερωτήσεις προς τους εκπροσώπους των ευρωπαϊκών εταίρων, η κα Παπαιωάννου ανέδειξε τις διαφορετικές εμπειρίες των περιοχών που συμμετέχουν στο CIVITEC, αλλά και τον κοινό στόχο που τις ενώνει. Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε μια δημόσια διοίκηση που δεν χρησιμοποιεί απλώς την τεχνολογία, αλλά την αξιοποιεί για να ακούει, να εμπλέκει και να υπηρετεί καλύτερα τον πολίτη.
Η εμπιστοσύνη είναι η βάση της ψηφιακής συμμετοχής
Ο Dr Eleftherios Loizou, Managing Director της Nicosia Development Agency – ANEL και Lead Partner Coordinator του CIVITEC, παρουσίασε την κυπριακή εμπειρία και τον ρόλο του οργανισμού, ο οποίος υποστηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη πέντε δήμων της περιοχής της Λευκωσίας.
Ο κ. Loizou υπογράμμισε ότι το CIVITEC δημιουργεί μια ευρωπαϊκή συνεργασία με κοινό στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών μέσα από τα ψηφιακά μέσα.
Το βασικό μήνυμά του ήταν σαφές
«Να ανοίξουμε και να επικοινωνούμε ειλικρινά με τους πολίτες, γιατί είναι εκεί για εμάς. Έτσι χτίζεται η εμπιστοσύνη και όλα βασίζονται στην εμπιστοσύνη.»
Η ψηφιακή συμμετοχή ξεκινά από το να ακούμε τους πολίτες
Ο Clive Peckham, European Projects Manager στη Nièvre Numérique, ανέδειξε τη σημασία της ουσιαστικής συμμετοχής των νέων στη διαμόρφωση των δημόσιων πολιτικών.
Παρουσιάζοντας την εμπειρία του από την πρωτοβουλία Imagine La Jeunesse, εξήγησε ότι οι νέοι δεν χρειάζονται απλώς περισσότερα ψηφιακά εργαλεία. Χρειάζονται πρώτα να κατανοήσουν πώς λειτουργεί η δημόσια διοίκηση και να έχουν πραγματικό λόγο στον σχεδιασμό των λύσεων που τους αφορούν.
Η χαρακτηριστική του φράση
«Πριν μπορέσουμε καν να αρχίσουμε να συμμετέχουμε, πρέπει να καταλάβουμε τι κάνετε.»
Ο ίδιος τόνισε επίσης ότι η ψηφιακή συμμετοχή δεν πρέπει να αντικαθιστά τη φυσική επαφή, αλλά να τη συμπληρώνει, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου οι αποστάσεις δυσκολεύουν τη συχνή παρουσία των πολιτών σε δια ζώσης συναντήσεις.
Η τεχνολογία είναι μέσο, όχι ο τελικός στόχος
Ο Jose Manuel San Emeterio Perez, Programme Manager στην ERNACT, στάθηκε στη σημασία της θεσμικής ικανότητας των δημόσιων οργανισμών να αξιοποιήσουν σωστά τις τεχνολογικές δυνατότητες που ήδη υπάρχουν.
Όπως σημείωσε, η Ευρώπη διαθέτει πλέον πληθώρα ψηφιακών εργαλείων. Η πραγματική πρόκληση είναι να μπορέσουν οι θεσμοί να τα προσαρμόσουν στις ανάγκες των πολιτών και να δημιουργήσουν υπηρεσίες που έχουν πραγματική αξία.
Το μήνυμά του ήταν χαρακτηριστικό
«Η ψηφιακή τεχνολογία πρέπει να είναι το μέσο για έναν σκοπό. Το ζητούμενο είναι να την υιοθετήσουμε με τρόπο ηθικό και συμπεριληπτικό, ώστε οι πολίτες να βλέπουν την πραγματική της αξία.»
Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της μεταφοράς καλών πρακτικών από μια ευρωπαϊκή περιοχή σε μια άλλη, υπογραμμίζοντας ότι οι λύσεις μπορούν να μεταφερθούν, αλλά χρειάζεται δημιουργικότητα και προσαρμογή στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε τόπου.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει τη διοίκηση πιο ανθρώπινη
Ο Prof. Chrysostomos Stylios, Director του Industrial Systems Institute του Athena Research Center, έφερε στη συζήτηση τη διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, των δεδομένων και της έρευνας.
Όπως ανέφερε, η μεγαλύτερη ευκαιρία βρίσκεται στην αξιοποίηση της AI και των data-driven τεχνολογιών, ώστε η τοπική αυτοδιοίκηση να γίνει πιο άμεση, προληπτική και πραγματικά προσανατολισμένη στις ανάγκες του πολίτη.
Η χαρακτηριστική του τοποθέτηση
«Η μεγαλύτερη ευκαιρία είναι να χρησιμοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες που βασίζονται στα δεδομένα, ώστε οι τοπικές κυβερνήσεις να ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των πολιτών.»
Ο καθηγητής υπογράμμισε παράλληλα ότι η τεχνολογία πρέπει να συνοδεύεται από διαφάνεια, προσβασιμότητα, προστασία της ιδιωτικότητας, κυβερνοασφάλεια και ηθική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Η νέα γενιά δεν φοβάται την τεχνολογία, ζητά όμως καλύτερη εκπαίδευση
Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση είχε η Elena Iris-Macri, DPS Youth Ambassador, η οποία μετέφερε τη φωνή της νέας γενιάς στο Digital Beach Summit.
Μιλώντας για τη σχέση των νέων με την τεχνολογία και την πράσινη μετάβαση, σημείωσε ότι οι νεότερες γενιές έχουν μεγαλώσει μέσα σε ένα περιβάλλον όπου τα ψηφιακά εργαλεία αποτελούν φυσικό κομμάτι της καθημερινότητάς τους.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η εξοικείωση με την τεχνολογία δεν αρκεί και ότι απαιτείται μεγαλύτερη εκπαίδευση.
«Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να είμαστε καλύτερα εκπαιδευμένοι και ότι τα σχολεία πρέπει να κάνουν μεγαλύτερη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.»
Μια ευρωπαϊκή συνεργασία με επίκεντρο τον πολίτη
Στη συζήτηση παρουσιάστηκε το ευρωπαϊκό οικοσύστημα του CIVITEC, με τη συμμετοχή εταίρων από την Κύπρο, την Ελλάδα, την Εσθονία, την Ισπανία, τη Σλοβενία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία, τη Βουλγαρία και την Ουκρανία, με διαφορετικές διοικητικές πραγματικότητες αλλά κοινό στόχο τη βελτίωση των δημόσιων πολιτικών μέσα από τη συνεργασία και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας.
Κοινός παρονομαστής όλων των παρεμβάσεων ήταν ότι η ψηφιακή μετάβαση δεν μπορεί να περιοριστεί στην εισαγωγή νέων τεχνολογιών. Χρειάζεται εμπιστοσύνη, συμμετοχή, θεσμική ικανότητα, εκπαίδευση και πραγματική διάθεση των δημόσιων φορέων να ακούσουν τους πολίτες.
Η ενότητα του CIVITEC στο 3rd Digital Beach Summit ανέδειξε έτσι μια ευρωπαϊκή προσέγγιση στην ψηφιακή δημοκρατία, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο για να γίνει η δημόσια διοίκηση πιο ανοιχτή, πιο προσβάσιμη και πιο ανθρώπινη.
Από την Πρέβεζα, οι εταίροι του CIVITEC έστειλαν ένα κοινό μήνυμα
η ψηφιακή Ευρώπη δεν χτίζεται μόνο με τεχνολογία. Χτίζεται με πολίτες που συμμετέχουν, θεσμούς που ακούν και πολιτικές που μετατρέπουν τη γνώση σε πράξη.
