Ακρίβεια, λειτουργικό κόστος και ανταγωνιστικότητα
Οι νέες προκλήσεις για τις μικρές επιχειρήσεις μέσα από το παράδειγμα του πιτόγυρου
Οι ανατιμήσεις των τελευταίων ετών αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία, επηρεάζοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους, των πρώτων υλών, των μεταφορικών, των μισθολογικών υποχρεώσεων και των λειτουργικών δαπανών διαμορφώνει ένα νέο επιχειρηματικό περιβάλλον, στο οποίο η προσαρμογή δεν αποτελεί επιλογή αλλά αναγκαιότητα.
Η πραγματικότητα της αγοράς δείχνει ότι πολλές από τις αυξήσεις τιμών είναι σε σημαντικό βαθμό αποτέλεσμα συσσωρευμένων κοστολογικών πιέσεων. Παράλληλα όμως, η συνεχής άνοδος των τιμών επηρεάζει άμεσα την αγοραστική δύναμη και μεταβάλλει τη συμπεριφορά του καταναλωτή, ακόμη και στις πιο απλές καθημερινές επιλογές.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πιτόγυρο — ένα προϊόν άμεσα συνδεδεμένο με τη λαϊκή κατανάλωση και την καθημερινότητα. Το 2019 η μέση τιμή ενός τυλιχτού κυμαινόταν περίπου στα 2,50 ευρώ. Σήμερα, σε αρκετές περιοχές της χώρας, διαμορφώνεται μεταξύ 4 και 6 ευρώ. Η αύξηση αυτή δεν αποτυπώνει μόνο την ανατίμηση των πρώτων υλών, αλλά συνολικά τη μεταβολή του μοντέλου λειτουργίας της σύγχρονης μικρής επιχείρησης εστίασης.
Σε ένα προϊόν αξίας 5 ευρώ, περίπου το 13% αφορά ΦΠΑ, ενώ από το καθαρό ποσό πριν τη φορολογία, το πραγματικό κόστος των βασικών υλικών —γύρος, πίτα, πατάτες, λαχανικά, σάλτσες και συσκευασία— εκτιμάται ότι αντιστοιχεί περίπου στο 30% έως 40% της καθαρής αξίας.
Το υπόλοιπο κόστος αφορά πλέον ένα ευρύ σύνολο λειτουργικών και επιχειρηματικών δαπανών:
• ενέργεια,
• ενοίκια,
• μισθοδοσία,
• ασφαλιστικές εισφορές,
• φορολογικές υποχρεώσεις,
• διανομή,
• τεχνολογικές υπηρεσίες,
• ανακαινίσεις,
• εξοπλισμό,
• branding,
• καθώς και δαπάνες προβολής και διαφήμισης.
Ιδιαίτερα το κομμάτι της ψηφιακής παρουσίας αποκτά πλέον καθοριστική σημασία ακόμη και για τη μικρή συνοικιακή επιχείρηση. Οι πλατφόρμες delivery, τα socialmedia, οι χορηγούμενες καταχωρίσεις, οι προωθητικές καμπάνιες και η ανάγκη συνεχούς ψηφιακής ορατότητας δημιουργούν ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού, στο οποίο η επιχείρηση δεν αρκεί πλέον μόνο να προσφέρει καλό προϊόν — πρέπει και να μπορεί να ξεχωρίσει μέσα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.
Στη σύγχρονη αγορά, η προβολή δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά λειτουργική ανάγκη. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή αυξάνει σημαντικά το συνολικό λειτουργικό κόστος, ειδικά για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που διαθέτουν περιορισμένες οικονομικές αντοχές. Το αποτέλεσμα είναι ότι το τελικό προϊόν επιβαρύνεται όχι μόνο από το κόστος παραγωγής, αλλά και από το συνολικό κόστος ανταγωνιστικότητας. Αυτό ακριβώς είναι που κάνει σήμερα την ακρίβεια ένα πολυπαραγοντικό οικονομικό φαινόμενο. Δεν πρόκειται μόνο για αυξήσεις τιμών, αλλά για συνολική μεταβολή του τρόπου λειτουργίας της αγοράς.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η απάντηση για τις επιχειρήσεις δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά η συνεχής μετακύλιση κόστους στον καταναλωτή. Αντίθετα, απαιτείται στρατηγική προσαρμογή με όρους σύγχρονου management και marketing.
Η σωστή κοστολόγηση, η στοχευμένη προβολή, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων με αποδοτικό τρόπο, η ενίσχυση της εμπειρίας πελάτη, η διατήρηση σταθερής ποιότητας και η δημιουργία ισχυρής σχέσης εμπιστοσύνης με τον καταναλωτή αποτελούν πλέον κρίσιμα στοιχεία βιωσιμότητας.
Παράλληλα, η ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας και η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων παραμένουν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση μιας υγιούς και ανταγωνιστικής αγοράς.
Το παράδειγμα του πιτόγυρου δείχνει με απλό αλλά ουσιαστικό τρόπο ότι πίσω από κάθε τελική τιμή υπάρχει πλέον ένα σύνθετο πλέγμα λειτουργικών, τεχνολογικών και εμπορικών δαπανών. Και αυτή ακριβώς είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας: η ανάγκη να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων χωρίς να απομακρύνονται ολοένα περισσότερο οι καθημερινές επιλογές από τις πραγματικές δυνατότητες του καταναλωτή.
Λάζαρης Γεώργιος
Οικονομικός Επόπτης Επιμελητηρίου – Οικονομολόγος
