Αγαπητοί συνάδερφοι σήμερα ως δημοτικό συμβούλιο καλούμαστε να πάρουμε ή όχι μία απόφαση για για τοποθέτηση ανδριάντα στην Πρέβεζα του στρατηγού Τσακαλώτου. Για το συγκεκριμένο ζήτημα πολλοί πολίτες της Πρέβεζας αλλά και η Λαϊκή Συσπείρωση ως δημοτική παράταξη αναρωτιόμαστε, στο πού αποσκοπεί η συγκεκριμένη συζήτηση και ποιος σκοπός επιτυγχάνεται τιμώντας μία προσωπικότητα σαν του Θρασύβουλου Τσακαλώτου. Με όσο πιο αντικειμενικό τρόπο μπορούμε και βασιζόμενοι στα ίδια στα γραπτά και την δράση του συγκεκριμένου στρατιωτικού μπορούμε να κάνουμε μία σειρά από διαπιστώσεις.
1) Κατ αρχάς ο Τσακαλώτος μέσα από το βιβλίο του τάσσεται, ιστορώντας τα γεγονότα στην πλευρά του αστικής τάξης και της ανασυγκρότησης του μεταπολεμικού αστικού κράτους με όποιο τίμημα, απέναντι στον “κίνδυνο” να βρεθεί στην εξουσία το μαζικό εαμικό κίνημα που είχε διαμορφωθεί εκείνη την εποχή του οποίου η καρδιά και η καθοδήγηση ήταν το ΚΚΕ. Όταν λέμε με οποιοδήποτε τίμημα εννοούμε, χρησιμοποιώντας ακόμη και δωσίλογους,ταγματασφαλίτες, που κατά την διάρκεια της κατοχής εξοπλίστηκαν και υπηρέτησαν το κατακτητή. Αναφέρει εξάλλου πως και ο ίδιος τους εξόπλισε. Πράγματι, αυτό αποτέλεσε επιλογή της αστικής τάξης τότε, πράγμα που προκύπτει και ιστορικά, διότι κατά την διάρκεια των Δεκεμβριανών, τα τάγματα ασφαλείας αποτέλεσαν τον βασικό στρατιωτικό βραχίονα που μαζί με τον Βρετανικό ιμπεριαλισμό στράφηκαν στην ουσία εναντίον του ίδιου του ελληνικού λαού που εκφράζονταν μαζικά μέσα από το ΕΑΜ. Να σημειώσουμε ότι εκείνη την περίοδο οι ταγματασφαλίτες αποτέλεσαν την βασική ένοπλη δύναμη του κράτους διότι κατά την διάρκεια της κατοχής ο κρατικός μηχανισμός είτε την κοπάνισε στο Κάιρο και το Λονδίνο είτε κάθισε στα αβγά του, είτε συνεργάστηκε με τους Γερμανούς.
2) Η επιλογής αυτή της αστικής τάξης την οποία πρόδηλα επικροτούσε ενεργά και ο Τσακαλώτος οδήγησε στην συγκρότηση ενός μετεμφυλιακού κράτους στο οποίο οι πρώην δωσίλογοι όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν, όπως έγινε σε όλη την Ευρώπη, αλλά βρέθηκαν σε θέσεις κλειδιά της πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής εξουσίας. Βρέθηκαν σε ακόμη πιο περίοπτη θέση και από αυτή των ανταρτών του ΕΔΕΣ που θύμιζαν ‘Εθνική Αντίσταση’ και δεν τους προέκριναν και τόσο. Αυτό λοιπόν το μετεμφυλιακό κράτος, με το ισχυρό παρακράτος, με την άγρια καταστολή, με το πετσόκομμα των ελευθεριών, με το κυνηγητό μιας μεγάλης μερίδας του ελληνικού λαού , ο Τσακαλώτος το υπηρέτησε ως Πρωταγωνιστής σε θέσεις κλειδιά. Το υπηρέτησε σε όλες του τις πολιτικές εκφράσεις, ακόμη και σε εκείνη της απροκάλυπτης δικτατορίας την οποία και καλωσόρισε. Αυτή η ομολογουμένως ανώμαλη κατάσταση για την χώρα μας, παρέμεινε μέχρι το 1974, με την πτώση της δικτατορίας και την αρχής της μεταπολίτευσης. Η μεταπολίτευση, περίοδος στην οποία η αστική τάξη και το αστικό κράτος εξαναγκάστηκαν να παραχωρήσουν μια σειρά ελευθερίες και διακαιώματα, κάτω από την πίεση των εργατικών αγώνων, διαμόρφωσε μια καινούρια κατάσταση. Μια κατάσταση στην οποία αποκαλύφθηκε σε μεγάλος μέρος της η δράση και οι πρακτικές της μετεμφυλιακής περιόδου η οποία κρίθηκε ως μια περίοδο σκοτεινή από το 1949 και μετά για τον τόπο μας.
3) Εμείς τώρα, μέσα από την συγκεκριμένη πρόταση, να τιμήσουμε μια προσωπικότητα που συμμετείχε ενεργά ως πολιτικό υποκείμενο, υποστήριξε και εξέφρασε έως ένα μεγάλο βαθμό εκείνη την περίοδο είναι σαν να δίνουμε άφεση αμαρτιών και να θεωρούμε εκείνη την περίοδο άξια τιμής. Τον στρατιωτικό Τσακαλώτο, δεν μπορούμε να τον διαχωρίσουμε από τον πολιτικό. Εξάλλου κάθε προσωπικότητα αποτελεί ένα ενιαίο, αδιάσπαστο σύνολο και ως τέτοιο κρίνεται συνολικά. Ως λαϊκή συσπείρωση και ως ΚΚΕ στεκόμαστε απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, να τιμηθεί μια αμφιλεγόμενη τουλάχιστον προσωπικότητα, που λειτούργησε σε μια σκοτεινή περίοδο, όχι από κάποιο φόβο. Εμείς δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε στο διάβα της ιστορικής μας πορείας. Το ΚΚΕ και οι Έλληνες Κομμουνιστές ήταν πάντα στο πλευρό του ελληνικού λαού, ήταν παρόντες στα μεγάλα ραντεβού με την ιστορία, και ούτε ποτέ την κοπάνησαν, ούτε κάθισαν στην άκρη τους. Για αυτό λοιπόν δεν έχουμε έχουμε κανέναν απολύτως λόγο να αναμετρηθούμε με την ιστορία, και το συγκεκριμένο θέμα το βλέπουμε, αν θέλετε και ως μια ευκαιρία για έναν τέτοιο σκοπό. Αναρωτιόμαστε όμως οι δημοτικοί σύμβουλοι που βρίσκονται εδώ μέσα σήμερα και που εκφράζουν στη μεγάλη τους πλειοψηφία την μεταπολίτευση, όπως για παράδειγμα στελέχη της ΝΔ, της οποίας ο αρχηγός στηρίζει την πολιτική του παρουσία στην αντιδικτατορική δράση της οικογένειας του ή στελέχη του ΠΑΣΟΚ που εκπροσωπούν τον πολιτικό φορέα που σφράγισε την μεταπολίτευση, ή άλλοι συνάδερφοι, που υπογράφουν στην ιδρυτική διακήρυξη του ΕΛΑΣ (πολιτικού φορέα Τσίπρα) που παραπέμπει ευθέως στο εαμικό κίνημα, θα συνηγορήσουν θετικά στο να τιμηθεί με ανδριάντα μια προσωπικότητα με αυτό το προφίλ. Γι αυτό λοιπόν σας καλούμε να σκεφτείτε, να λάβετε υπόψη σας όλες τις παραπάνω παραμέτρους και τελικά με έναν ομόφωνο τρόπο να καταψηφίσουμε αυτή την πρόταση για όλους τους παραπάνω λόγους.
ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ Δ.Σ. 22/6/2026 –
ΘΕΜΑ 2ο: Τοποθέτηση ανδριάντα «Τσακαλώτου»
Για το ζήτημα αυτό έχουμε ήδη τοποθετηθεί δημόσια ως Λαϊκή Συσπείρωση, οπότε θα επαναφέρουμε ορισμένα ζητήματα που είχαμε θέσει και στην ανακοίνωσή μας.
Η πρόταση για την τοποθέτηση ανδριάντα ήρθε με εισήγηση του κ. Μαντούση στο Τοπικό Συμβούλιο Πρέβεζας. Εδώ να ανοίξουμε μία παρένθεση. Στην εισήγηση αναφέρεται ότι ο κ. Μαντούσης υπέβαλε αυτό το αίτημα ως απόγονος του Θρασύβουλου Τσακαλώτου. Από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω ο Θρασύβουλος Τσακαλώτος δεν είχε παιδιά. Συνεπώς, δεν γνωρίζω αν ο κ. Μαντούσης έχει κάποια άλλη συγγενική σχέση με την οικογένεια Τσακαλώτου, πάντως να επικαλείται την ιδιότητα του απογόνου είναι ανακρίβεια και επιχειρεί να δώσει μια συναισθηματική διάσταση στο αίτημα του, η οποία όμως δεν έχει βάση. Άλλοι συγγενείς πάντως του Θρ. Τσακαλώτου που κατοικούν στην Πρέβεζα δεν έχουν θέσει ζήτημα ανέγερσης μνημείου.
Εκτιμάμε ότι στην πραγματικότητα εμπνευστές του αιτήματος είναι επιχειρηματικά συμφέροντα που συνδέονται συγγενικά με τον Θρασύβουλο Τσακαλώτο και ενεργούν μέσω του «Ίδρυμα Τσακαλώτου».
Η πρόταση για απόδοση τιμής στον Θρ. Τσακαλώτο στηρίζεται στη δράση του ως αξιωματικού του Ελληνικού Στρατού, τη συμμετοχή του σε μάχες στους Παγκοσμίους Πολέμους.
Αποσιωπούνται κρίσιμα στοιχεία για την πολιτική διαδρομή και τον δημόσιο βίο του Θρασύβουλου Τσακαλώτου, τα οποία καθιστούν την προσωπικότητά του, τουλάχιστον αμφιλεγόμενη.
Ο Θρασύβουλος Τσακαλώτος τοποθετήθηκε ο ίδιος δημόσια εν ζωή για την δράση του. Δημοσίευσε τα απομνημονεύματα του και πήρε θέση για πολιτικά ζητήματα στα βιβλία του «Η μάχη των ολίγων», «Πώς εσώθη η Ελλάς», «Δημοκρατία και Ολοκληρωτισμός» κ.α..
Τα βιβλία του βρίθουν αντικομμουνισμού σε σημείο εμμονής. Δεν μιλάμε εδώ για μία οξεία ιδεολογική και πολιτική εναντίωση στην κομμουνιστική ιδεολογία, πράγμα που θα ήταν θεμιτό. Μιλάμε για αισχρές συκοφαντίες, αφού αναφέρεται στους κομμουνιστές και στους «συνοδοιπόρους τους» με χαρακτηρισμούς όπως «σατανάδες», «καταραμένα στίφη», «δόλιοι», «διαβολικοί και ύπουλοι».
Στο βιβλίο του «Η μάχη των ολίγων», ο Θρ. Τσακαλώτος υμνεί τη Χούντα των Συνταγματαρχών, χαρακτηρίζοντας τη μεταξύ άλλων, «δροσερό εθνικό άνεμο» και κατατάσσει την 21η Απριλίου στις μεγάλες εθνικές επετείους.
Στο ίδιο βιβλίο αναφέρει χαρακτηριστικά «είναι άξιοι ευγνωμοσύνης εκείνοι οι οποίοι εσκέφθησαν και συνεκρότησαν τα «Τάγματα Ασφαλείας», ανεξαρτήτως ατασθαλιών μερικών, διότι απετέλεσσαν ταύτα την πρώτη ασπίδα εις τα μεγάλας πόλεις κατά του εξορμήσαντος ερυθρού Σατανά. Ποια ήταν τα «Τάγματα Ασφαλείας» γνωρίζετε φυσικά όλοι. Ήταν οι γερμανοτσολιάδες, συνεργάτες των ναζί κατακτητών, δολοφόνοι και εγκληματίες.
Ήταν αυτοί που έδιναν τον εξής όρκο:
“Ορκίζομαι εις τον Θεόν τον άγιον τούτον όρκον, ότι θα υπακούω απολύτως εις τας διαταγάς του ανωτάτου αρχηγού του γερμανικού στρατού Αδόλφου Χίτλερ. Θα εκτελώ πιστώς απάσας τας ανατεθησομένας μοι υπηρεσίας και θα υπακούω άνευ όρων εις τας διαταγάς των ανωτέρων μου. Γνωρίζω καλώς ότι διά μιαν αντίρρησιν εναντίον των υποχρεώσεών μου, τας οποίας διά του παρόντος αναλαμβάνω, θέλω τιμωρηθή παρά των γερμανικών στρατιωτικών νόμων”.
Στο βιβλίο του «Πώς εσώθη η Ελλάς» αναφέρεται στον Διονύση Παπαδόγγονα (σελ. 90) ως έναν αγνό πατριώτη, συκοφαντημένο τάχα από τους κομμουνιστές και επαίρεται ότι τον εξόπλισε μαζί με άλλους αξιωματικούς για να πολεμήσει εναντίον του ΕΛΑΣ.
Ποιος ήταν αυτός ο «αγνός πατριώτης» ;
Ήταν αρχιταγματασφαλίτης της Πελοποννήσου ο οποίος τέτοιο ζήλο έδειξε στην υπηρεσία των ναζί κατακτητών ώστε οργάνωσε με δική του πρωτοβουλία το σφαγιασμό 110 αγωνιστών του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, ως αντίποινα για την εκτέλεση του φίλου του και υποστράτηγου των κατοχικών δυνάμεων Κρεχ από τον ΕΛΑΣ. Έτσι το αίμα των 110 αυτών ηρώων προστέθηκε στη θυσία των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής, οι οποίοι εκτελέστηκαν από τις κατοχικές δυνάμεις ως αντίποινα για την ίδια αντιστασιακή πράξη. Για το φρικτό έγκλημα του αυτό ο Παπαδόγγονας δέχθηκε συγχαρητήρια επιστολή από τον ίδιο το Χίτλερ!
Έκτος από τον Παπαδόγγονα όμως ο Θρ. Τσακαλώτος υμνεί στα γραπτά του και άλλους πρωταγωνιστές του δωσιλογισμού, όπως τον Γεώργιο Μπάκο, θα τον θυμάστε κ. Δήμαρχε, τον δωσίλογο υπουργό του οποίου τον έπαινο αποφάσισε τον Δημοτικό Συμβούλιο να αποσύρει από τη δημόσια θέα, αλλά και τον ίδιο τον κουίσλιγκ Πρωθυπουργό Τσολάκογλου, για τους οποίους έγραφε με περισσή βεβαιότητα… ότι η ιστορία θα τους δικαιώσει! (Η μάχη των ολίγων, σελ. 58).
Πάνω από όλα όμως υπάρχει, στο ίδιο βιβλίο του Τσακαλώτου μία αποστροφή που θεωρούμε ότι ως Δημοτικό Συμβούλιο Πρέβεζας δεν μπορούμε να την ξεπεράσουμε. Στο ίδιο βιβλίο-περιβόλι ο Θρ. Τσακαλώτος εξαίρει ως κατόρθωμα του Ε.Δ.Ε.Σ., ότι στην ιδιαίτερη πατρίδα του «έθαψε κυριολεκτικώς το Κ.Κ.Ε.». Για εμάς είναι σαφές ότι τη φράση του αυτή ο Τσακαλώτος δεν την επιλέγει τυχαία, αλλά αποδίδει τα εύσημα στον Ε.Δ.Ε.Σ. για τη σφαγή της Παργινόσκαλας. Αυτοί λοιπόν για των οποίων το «θάψιμο» επιχαίρει ήταν συμπολίτες μας με ονοματεπώνυμο, ο γυμνασιάρχης Χρήστος Κοντός, ο Σπύρος Κακαβούλης, ο γιατρός Χρήστος Μαϊδάτσης, ο Μιχάλης Ρέντζος και δεκάδες ακόμα, ανάμεσά τους 14-15 μαθητές Γυμνασίου.
Λέμε όλα τα παραπάνω γιατί η εναντίωσή μας στην απόδοση τιμής στον Θρασύβουλο Τσακαλώτο, δεν απορρέει από κάποιου είδους μισαλλοδοξία, επειδή αυτός ήταν ένας ηγέτης της πλευράς των νικητών του Εμφυλίου. Και άλλοι τέτοιοι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες έχουν τιμηθεί από το κράτος. Η εξύμνηση όμως των Ταγματασφαλιτών, των δωσιλόγων και της Χούντας είναι κόκκινη γραμμή. Και δε φτάνει, επειδή ξέρω ότι θα το πουν ορισμένοι, μια στημένη από τον προπαγανδιστικό μηχανισμό του ΠΑΣΟΚ χειραψία με τον Βαφειάδη, για να ξεπλύνει όλες αυτές τις δημόσιες τοποθετήσεις, τις οποίες εξάλλου δεν προκύπτει από κάπου ότι ο Τσακαλώτος αναθεώρησε όσο ζούσε.
Τέλος, να πούμε και ότι ο Θρ. Τσακαλώτος τιμήθηκε εν ζωή ποικιλοτρόπως από το κράτος, και μάλιστα όχι τόσο για το Ρίμινι όσο για τις υπηρεσίες που προσέφερε ενάντια στον ΕΛΑΣ και αργότερα στον ΔΣΕ. Αναδείχθηκε αντιστράτηγος, αρχηγός ΓΕΣ, πρέσβης………………………………………….
Νομίζουμε ότι με αυτά έχει τιμηθεί και με το παραπάνω και δεν του οφείλουμε ως Δήμος Πρέβεζας περαιτέρω τιμές.
Κύρλας Κωνσταντίνος . ΛΑΣΥ
